Vandringsmannen av Olaf Willums

Om

Olaf Willums (1886-1967) var ein kjent norsk grafikar, fødd i Porsgrunn, med stor produksjon innan radering, litografi (steintrykk) og tresnitt. Han utmerka seg m.a. som bokillustratør og blei prisløna for «årets vakraste bok» både i 1936 (Norske folkevisor) og 1937 (Valentin og vargridderen).

Willums var utdanna ingeniør og hadde studert og arbeidd i Tyskland i fleire år då han i 1912 bestemte seg for å bli kunstnar. Han tok kunstutdanning i Oslo gjekk i 1919 rett inn i stillinga som overlærar i raderklassa ved Statens Handverks- og Kunstindustriskule, ei stilling han hadde i 26 år. I 1927 og 1931 hadde han studieopphald i Paris, og han gjorde mange studiereiser i Europa. Som ekspert på grafiske teknikkar var han med på å starte foreininga Norske Grafikere.

Trass i mange opphald i utlandet var ikkje Willums tilhengar av mellomkrigstidas franskinspirerte kunststil. Han var meir påverka av dei gamle meistrane i tysk og flamsk tradisjon samt av Jugendstil og ornamentikk, i tillegg til sin store interesse for norrøn mytologi, sagatid og folkedikting.

Det kan tenkast at det var denne interessa, saman med påverknaden frå tysk kulturliv, som førte til at Willums under krigen valde å ikkje ta avstand frå den NS-styrte kulturpolitikken. Han blei i stillinga som overlærar heilt til 1945. Etter krigen blei han stengd ute av delar av kunstmiljøet og trakk seg attende til Porsgrunn, der han stort sett heldt på med å måle.

Draumkvedet-syklusen er sett saman av 7 måleri laga over ein lang tidsperiode, frå 1926 til 1958. Måleria har stilmessige slektskap med dei grafiske trykka til Willums, med klare teikningar, tydeleg symbolikk, hovudpersonen i sentrum og element av ornamentikk, i tradisjonen etter Gerhard Munthe. I skildringa av helvetesvisjonane kan ein òg finne spor etter europeisk måleri frå tidleg renessanse (t.d. Hieronymus Bosch).

Måleria i Draumkvedet-syklusen er eigde av Porsgrunn kommune. Det er ikkje ofte desse måleria synast fram. Dei blei innkjøpt av kommunen i 1968 og utgjer i dag en av pilarane i kommunens kunstsamling.