For å gi deg den beste opplevelsen, brukes informasjonskapsler på dette nettstedet. Finn ut mer her.

Allow cookies
Utforsk Telemark
Urbane Telemark
Telemarkskysten

English

Norsk

Brynesteinsbrot i Eidsborg

TypeFortidsminne

Eidsborg, Museumsvegen 9, 3891, Høydalsmo

Legg Brynesteinsbrot i Eidsborg til i reiseruten din.

Brynesteinsbrot i Eidsborg

Om

Brynestein frå Eidsborg er den eldste eksportartikkel i Noreg. Med samanhengande produksjon frå vikingtida og fram til rundt 1950, la denne verksemda grunnlag for Telemarkskanalen som transportåre og ein rik handel. Vest-Telemark Museum i Eidsborg har eiga temautstilling om brynestein.

For norske vikingar var brynestein frå Eidsborg eit effektivt kastevåpen, slik sagaen fortel frå slaget ved Fimreite. Seinare blei steinen nytta til fredelegare formål. Brynesteinen blei fyrst rodd ned Telemarkskanalen eller køyrd med hest på isen og deretter skipa til utlandet og seld til god pris. Slik har brynesteinsbrotet i Eidsborg heilt opp til nyare tid forsynt skogbruk og handverk i inn- og utland med god brynestein.
Frå Vest-Telemark Museum i Eidsborg går det turstig opp til eit av brynesteinsbrota.

Visste du at det no er funne brynestein på New Foundland som dei meiner kjem frå Eidsborg, og som igjen stadfester norrøn busetnad i Amerika rundt år 1000? Brynesteinen frå Eidsborg er ei heilt særmerkt historie, og kan fortelje oss om handel, kontakt og hendingar langt attende i tid.

Eidsborgbryne er ein skifra kvartsitt som eignar seg særskild godt for å bryne opp alt som skal vere skarp. Av desse vart det laga bryne til nåler, ljå, kniv, piler, øksar og sverd, og utvinninga av brynestein går i alle fall attende til år 700. Dette er òg ei lang og samanhangande historie, sidan den heldt på i større målestokk heilt fram til 1950. Handelen og transporten av brynesteinen gjekk i all hovudsak vassvegen gjennom fylket, frå Lastein bryggje på Dalen til Gråten i Skien, og var ein aktivitet som batt fylket saman. Mange vart sysselsett med omlasting og transport forbi fossar og stryk før kanaliseringa.

Eidsborgbryne vart tidleg etablert som ei fast vare i Nordsjø-handelen, og er i dag ei svært viktig kjelde innan arkeologien for å forstå handelsruter og samkvem frå til dømes vikingtid og mellomalder. Og stadig vert det gjort funn og nye analyser som gjev ny kunnskap. Pågåande forskingsprosjekt no er eit postdoktorprosjekt ved Irene Baug ved Universitetet i Bergen og Dr. James H. Barret ved Cambridge, som begge har Eidsborgbryne som kjeldemateriale for sine studie av handelsvegar i vikingetid. Som del av desse studia vert sjølve steinen analysert, slik at ein kan vere sikrare på opphavet til steinen. Vest-Telemark Museum har bistått arbeidet, og me gler oss veldig til å sjå resultata.  

Les om vandrerute til brota

Fasiliteter

Aktiviteter

  • fotturer

TripAdvisor

Kart

Veibeskrivelse

Ta av frå E134 i Høydalsmo og følg så Fv45 og skilting til Vest- Telemark Museum, Eidsborg og Eidsborg stavkyrkje. Frå Dalen kjører du  Fv 45 mot Høydalsmo.  Sjå etter skilt til Vest-Telemark Museum og Eidsborg stavkyrkje.

Kontakt

+47 35 06 90 90

Også i nærheten

  1. Statkraft sitt visingssenter i Eidsborg

    Statkraft sitt visingssenter i museet i Eidsborg visar foto, gjenstandar og film frå den...

    912 m Unna
  2. Vest-Telemark Museum Eidsborg

    Eit stort moderne museum med stavkyrkje, aktivitetspark, bygdetun og flotte utstillingar....

    939 m Unna
  3. Eidsborg Stavkyrkje

    Sjarmerande, lita stavkyrkje ( stavkirke ). Ligg ved fantastiske Vest-Telemark Museum...

    965 m Unna
  1. Sålekleivloftet

    Er loftet til sagnomsuste Åse Stålekleiv Europas eldste verdslege (ikkje-kyrkjelege)...

    974 m Unna
  2. Rui-plassen

    Den kjende plassen Rui der Rui-jentene kom frå.

    2.77 km Unna
  3. Dalen Bryggjeutstilling

    Dalen Bryggjeutstilling med kunst og brukskunst, og ei utstilling som syner livet på...

    3.03 km Unna
  4. Telemarkskanalen

    Då kanalen stod ferdig i 1892 vart den i Europa skildra som eit «åttende underverk».

    3.04 km Unna
  5. Tokke Kraftverk

    Kraftstasjon med omvising for grupper på førespurnad.

    3.11 km Unna
  6. Soria Moria badstoge

    Soria Moria badstoge og kunstinstallasjon på Dalen

    3.32 km Unna
  7. Historiske Dalen Hotel

    Dalen Hotel, eventyrhotellet fra 1894 i overdådig, romantisk stil.

    3.33 km Unna
  8. Ravnejuv

    350m høgt stup med oppdrift!

    4.44 km Unna
  9. Grimdalstunet

    Her kan du få eit innblikk inn i heimen til kunstnaren Anne Grimdalen, ein fjellgard frå...

    8.45 km Unna
  10. Åmdals Verk Gruver

    I 2018 starta ei betydeleg oppgradering av museet. I gruvene er det laga fleire...

    11.19 km Unna
  11. Øyfjell bygdemuseum

    Øyfjell Bygdemuseum har ei rik samling med reiskap, drakter, rosemåling, husgeråd og ymse...

    13.71 km Unna
  12. Vinjestoga

    I Vinjestoga kan ein oppleve og høyre forteljingar om livet og kunsten til den kjende...

    20.06 km Unna
  13. Øverbø

    Øverbø er Sondre Norheim, den moderne skisportens far, sin fødeplass.

    20.23 km Unna
Previous Next

Se også

Vest-Telemark Museum Eidsborg, TokkeEit stort moderne museum med stavkyrkje, aktivitetspark, bygdetun og flotte utstillingar. Ope for bestilling utanom sesong. For opningstider i kanalparken klikk her.

Eidsborg Stavkyrkje, TokkeSjarmerande, lita stavkyrkje ( stavkirke ). Ligg ved fantastiske Vest-Telemark Museum Eidsborg. Omvising i høgsesong kl 11:00, 12:00, 14:00, 16:00. Utanom høgsesong er det omvising etter behov.

Ikke gå glipp av